آیت الله علم الهدی:

مؤلفه‌های همسایه‌داری در اسلام/ نسبت به همسایه رازدار باشید

title

به گزارش Alamolhoda.com، آیت‌الله علم‌الهدی ظهر امروز در خطبه اول نمازجمعه این هفته 16 مهرماه در حرم امام رضا (علیه‌السلام)، با بیان این‌که کلام ما در خطبه اول درباره تقوای عملی در رفتار با دیگران بود، اظهار کرد: در خصوص رفتار با همسایگان، امام سجاد (علیه‌السلام) در دعای 26 صحیفه سجادیه، 18 مؤلفه در رفتار با همسایگان بیان فرمودند و از این مؤلفه‌ها 4 مؤلفه را در هفته قبل عرض کردم.

ایشان به بیان دیگر مؤلفه‌های رفتار با همسایگان در کلام امام سجاد (علیه‌السلام) پرداخت و ادامه داد: مؤلفه پنجم عبارت است از «نصیحت به همسایه»، نصیحت به معنای خیرخواهی است؛ این که در اصطلاح، موعظه را نصیحت حساب می‌کنیم، این دو باهم تفاوت دارد البته نصحیت اعم از موعظه هست و یکی از مصادیق نصیحت، موعظه و پند و اندرز دادن است اما نصیحت به معنای خیرخواهی است.

خیرخواهی برای فردی که انتظار خیرخواهی دارد

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی خاطرنشان کرد: گاهی شما در ارتباط با اقدام و خدمتی که برای کسی انجام می‌دهید، خیر او را می‌خواهید و گاهی از اوقات خیر او در اقدامی است که خود او باید انجام دهد، به او تذکر می‌دهید و این از طریق موعظه صورت می‌گیرد؛ نصیحت و خیرخواهی را باید در مورد کسی انجام بدهید که اولأ او از شما انتظار خیر دارد، کسی که خودش از شما انتظار خیرخواهی ندارد، نسبت به او خیرخواهی کردن لغو و بیهوده است.

ایشان اضافه کرد: معمولأ خیرخواهی فرد نسبت به فرزندان، کسان و افرادی است که با آنان رابطه خاصی دارد، نسبت به بیگانگان خودش را موظف به خیرخواهی نمی‌داند که امام سجاد (علیه‌السلام) می‌فرمایند این حالتی که شما نسبت به فرزندان، برادران و بستگاه خودتان دارید را باید نسبت به همسایه نیز داشته باشید یعنی رفتار شما با همسایه این باشد که در مقابل سرنوشت او بی‌تفاوت نباشید و در مقابل آنچه برای او پیش می‌آید بی خیال نباشید، نسبت به همسایه باید احساستان انچنان که نسبت به نزدیکان خودتان خیرخواهی می‌کنید، بالا باشد.

آیت‌الله علم‌الهدی با تأکید بر این‌که نصیحت و خیرخواهی نسبت به همسایه دارای شرایطی است، گفت: این نصیحت یک شرط دارد و ان این که پذیرای نصیحت از شما باشد یعنی به موعظه و خیرخواهی شما توجه کند، اگر پذیرای نصیحت نباشد و خیرخواهی شما را قبول نکند، باز هم این نصیحت و موعظه لغو و بیهوده است مخصوصأ زمانی که می‌خواهید خیرخواهی را در قالب پند و اندرز انجام دهید.

ایشان یادآور شد: امام سجاد (علیه‌السلام) در «رسالةالحقوق» نسبت به نوع نصحیت و خیرخواهی برای همسایه شرط و خصوصیتی بیان می‌فرمایند، می‌فرمایند «وإن علمت أنه یقبل نصیحتک نصحته فیما بینک و بینه»، اگر تو می‌دانی که این همسایه نصیحت تو را می‌پذیرد و نصیحت و خیرخواهی تو را قبول دارد، جوری او را نصیحت کن که بین خودت و او باشد.

نصحیت کردن در مقابل دیگران اشتباه است

عضو مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر این‌که نحصیت نسبت به دیگری نباید در مقابل دیگران بازگو شود، تصریح کرد: گاهی در نصیحت، پند و اندرز دادن و خیرخواهی کردن، مطلب را از جریان محرمانه بین خودمان و طرف نصیحت خارج می‌کنیم، یعنی شما این جوان عزیز دلبند خودتان را می‌خواهید نصیحت کنید، این را در مقابل دیگران پند و اندرز می‌دهید، در مقابل دیگران موعظه می‌کنید که اشتباه است، غرور جوان درهم می‌شکند و راضی نیست مخصوصأ آنجایی که این نصیحت و موعظه نسبت به همسایه می‌خواهد انجام بگیرد.

ایشان بیان کرد: می‌خواهید مطلبی به او تذکر بدهید که خیر او در این مطلب هست، سعی کنید آن را در مقابل دیگران نگویید، در یک جایی که خودتان و او هستید، دیگری نظارت نکند چون روش موعظه نسبت به دیگری و نوع نصیحت نسبت به افراد دیگر، برخورد از بالاست، برخورد از بالا افراد را خرد می‌کند مخصوصأ وقتی در مقابل شخص دیگری باشد.

آیت‌الله علم‌الهدی افزود: یک مصداق نصیحت موعظه است، گاهی نصیحت و خیرخواهی مربوط به کاری است که برای او انجام می‌دهید، اگر برای او کاری به‌عنوان خیرخواهی انجام دهید، سعی کنید فقط شما و او باشید، به دیگری نگویید برای فلان شخص چنین قدمی برداشتم و چنین خیرخواهی کردم، درست نیست چون به این وسیله سرّ او را فاش کردید.

آثار سوء افشای سرّ همسایه


ایشان با بیان این‌که همسایه، یک بیگانه است که خداوند حقی بر شما برای او قرار داده است، اظهار کرد: آن حق اقتضا می‌کند شما در خیرخواهی با او همان برخورد را داشته باشید که با فرزند و برادران خود دارید، اگر این خصوصیت اجرا نشود، اثر سوء دارد، نه تنها محبت و دوستی را بین شما تحکیم نمی‌کند که ممکن است او را ناراحت کند و اختلالی بین شما و همسایه‌تان در ارتباطات به وجود بیاید، اگر بنا شد انسان با همسایه‌اش مسئله‌دار شد، زندگی خودش و او به زحمت می‌افتد.

امام جمعه مشهد مقدس به مؤلفه ششم همسایه‌داری اشاره کرد و ادامه داد: امام سجاد (علیه‌السلام) در مؤلفه ششم رفتار با همسایه می‌فرمایند «وتعهد قادمهم»، وقتی از مسافرات آمد به دیدارش بر؛ آنی که در ارتباطات و تحکیم ارتباطات ما مؤثر هست، چشم در چشم بودن و رو در رو بودن است.

دیدار با همسایه موجب افزایش محبت می‌شود

ایشان افزود: گاهی محبت نسبت به کسی که با او رابطه دارید از چشمان شما به چشمان او منتقل می‌شود، می‌گوید «چشمم که به چشم آن پری‌چشم افتاد، از چشم پری به چشم من چشم افتاد؛ گفتم که به چشم او ببینم چشمی، از چار طرف به چشم من چشم افتاد»، ابزار ارتباط در نگاه قوی‌تر از ابزارش در صمع و شنیدن است؛ با خودِ نگاه کردن، دل طرف را می‌بری، با خودِ نگاه، عشق بین دو نفر به وجود می‌آید.

آیت‌الله علم‌الهدی با بیان این‌که دیدار عامل تشدید ارتباط بین افراد است، خاطرنشان کرد: این دیدار گاهی دیدار بی‌حساب و کتاب است که خیلی اثر ندارد، اگر دیدار آمیخته با احترام و با حرمت باشد، اینجا دیدار اثر فوق‌العاده‌تری دارد و ارتباط را قوی‌تر می‌کند؛ دستور امام سجاد (علیه‌السلام) در دعا این است که وقتی همسایه‌ات از سفر می‌آید، به دیدارش برو به خاطر این که در آن وقت و آن زمان دیدار کردن، چشم در چشم افتادن و همدیگر را دیدن، آمیخته با احترام و حرمتی است که همسایه احساس می‌کند برای این آقا احترام قائل بودی که وقتی از سفر برگشت و مدتی او را ندیده بودی، به دیدارش رفتی.

ایشان اضافه کرد: این دیدار بازگو کننده یک واقعیت هم هست که فراق تو بر من گران آمد، غیبت تو برای من که تو را نمی‌دیدم رنج‌آور بود و الان که این فراق به دیدار مبدل شده است، غنیمت می‌دانم که از این دیدار استفاده کنم.

نسبت به همسایه رازدار باشید

نماینده ولی فقیه، مؤلفه هفتم در همسایه‌داری را «رازداری» بیان کرد و گفت: مؤلفه هفتم «وکتمان أسرارهم» یعنی راز نگهداری نسبت به همسایه هست، نسبت به او راز و اسرارش را حفظ کنید؛ زندگی انسان بر زندگی همسایه اشراف دارد، گاهی اوقات آگاهی یک همسایه از همسایه حتی از آگاهی نزدیکان انسان نسبت به همسایه بیشتر است یعنی خیلی وقت‌ها هست پسر شما، خبر شما را از همسایه‌تان می‌گیرد، برادر شما خبر شما را ازهمسایه‌تان می‌گیرد چون اشراف او به شما بیشتر است.

ایشان با بیان این‌که این اشراف موجب آگاهی انسان از زندگانی همسایه خواهد شد، خاطرنشان کرد: همسایه خیلی چیزها را خبر دارد، زن با شوهر یا شوهر با زن اختلاف دارد، ممکن است کسی با خبر نشود اما همسایه باخبر می‌شود چون سر و صدایشان را می‌فهمد، امروز و امشب ناهار و شام چه خوردند، اصلأ داشتند یا نداشتند، آگاهی از زندگی همسایه به خاطر اشرافی که افراد بر همسایه دارند، خیلی بیشتر است، این آگاهی را علیه همسایه‌ات خرج نکن.

آیت‌الله علم‌الهدی ادامه داد: مردم قیافه و اعتبار خودشان را با جریان‌های مختلف حفظ می‌کنند، اصطلاحأ می‌گویند «صورتشان را با سیلی سرخ نگه می‌دارند»، اینطور نیست که افراد حاضر باشند همه مشکلات و ناداری‌شان را دیگران بفهمند، آدم‌ها حاضر نیستند اختلافات داخل زندگی‌شان برای دیگران برملا شود، مشخص است در عالم زندگی، دو انسان، دو نظر و دو اراده هستند، با همه عشق و محبتی که به هم دارند، دچار بحث و جدل می‌شوند، نمی‌خواهند این در بین مردم دهن به دهن بگردد، توی همسایه باخبر شدی، اسرار خانواده را حفظ کن، آنی که نسبت به همسایه‌ات آگاهی پیدا می کنی را نگو.

تفاوت غیبت با تهمت

ایشان با بیان این‌که نباید غیبت همسایه را جلوی دیگران کرد، تصریح کرد: افراد غیبت را با تهمت اشتباه می‌گیرند، غیبت این نیست که همیشه بدی‌های دیگری را بگویی؛ مرحوم شیخ انصاری در کتاب «مکاسب» تعبیری در مورد غیبت دارند، می‌فرمایند «هر کلامی که طرف اگر بشنود درباره‌اش گفته شده، بدش بیاید، غیبت اوست»، گاهی خصوصیاتی در زندگی افراد است که مربوط به خودشان و رابطه‌شان با خدا هست، اگر کسی متوجه بشود، این‌ها ناراحت می‌شوند با این که خوبی و محاسنشان هست، این را نباید به کسی بگویند.

عضو مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر این‌که بنا بر این باشد هرچه از همسایه‌ات می‌دانی را افشا نکنی، ابراز کرد: خیلی موارد در زندگی انسان‌ها هست که عیب هم نیست اما از برملا شدنش خوششان نمی‌آید، شما خواهر و برادر همسایه، سّر نگه‌دار همسایه‌ات باش.


ایشان اظهار کرد: وجود مقدس امام سجاد (علیه‌السلام) در یک بخش از این دعا می‌فرمایند «وَ أُسِرُّ لَهُمْ بِالْغَیبِ مَوَدَّةً »، خدایا مرا توفیق بده در غیاب همسایه‌ام، به خاطر محبت نسبت به او سرّ نگهداری کنم، یعنی در مسئله ازدیاد مودت و محبت، راز او را حفظ کنم؛ این دستورات، دستورات زندگی اسلامی ما هست، این مسائل که در واقع همان تقوای عملی است، باید در جریان ارتباطات، رفتار و تعامل ما با دیگران رعایت شود.

1400/07/16
15:35

افزودن دیدگاه جدید


سایتامام
آخرین اخبار


تصاویر

آیت‌الله علم‌الهدی پیش از ظهر امروز در مراسم یادواره شهدای روحانی در مدرسه علمیه عالی نواب

بازدید آیت الله علم‌الهدی از مرکز درمان سرپایی کرونا قرارگاه شهید سلیمانی، جنب حسینیه امام خمینی(ره)

اجرای طرح‌های حمایتی دینی و اجتماعی، قابل تقدیر است

پاسخ به شایعات




کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به آیت الله علم الهدی می باشد.